نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 156
پرینت

نگاهي به انگيزه هاي ديني ـ اجتماعي وقف نامه ها (1)

 نويسنده: دکتر محمد جواد شمس *

  مقدمه
  اين تحقيق در دو بخش تنظيم شده است:
الف) نگاهي به اهميت وقف در فرهنگ اسلامي و ساير فرهنگ ها و توجه به انگيزه هاي آن؛
ب) نگاهي به انگيزه هاي ديني ـ اجتماعي وقف نامه ها.
در بخش نخست با استفاده از منابع، وقف از ديدگاه فقه اسلامي ـ البته فقط فقه شيعه ـ مورد بررسي و ارزيابي قرار مي گيرد و از انواع وقف، نظارت بر آن، انگيزه ها و نيازهاي وقف، در ساير فرهنگ ها و پيشينه ي وقف در فرهنگ اسلامي به اختصار سخن مي گوييم. بخش دوم منحصراً به ذکر انگيزه هاي ديني و اجتماعي واقفان با توجه به متن وقف نامه ها و بررسي آنها مي پردازيم.
در اين بخش از مجموع 40 وقف نامه اي که به نحوي به آنها دست يافتيم ـ مربوط به شهرستان نيريز ـ حدود پانزده وقف نامه را مورد بررسي و ارزيابي قرار مي دهيم. اين قسمت خود از دو مرحله تشکيل شده است:
1) جمع آوري و دست يابي به وقف نامه ها که خود نياز به سفر و تحقيق نسبتاً ميداني دارد. زيرا با برخي از واقفان يا فرزندان و نوادگان آنان که هنوز در قيد حيات بودند نيز گفتگوهايي انجام گرفت.
2) خواندن و فهم وقف نامه هاي قديمي که برخي از آنها به سختي قابل خواندن و حتي غيرقابل خواندن هستند، کاري بس مشکل است. از اين رو بخش هايي از وقف نامه ها را که موفق به خواندن آنها شديم عيناً نقل مي کنيم. پس از آن به نقل انگيزه هاي واقفان مي پردازيم که البته چنان که ذکر خواهد شد عموماً به انگيزه هاي ديني و معنوي اشاره کرده اند. در پايان هر وقف نامه، سعي مي کنيم با توجه به متن وقف نامه انگيزه واقف را بيشتر مورد بررسي قرار دهيم.

الف)نگاهي به اهميت وقف در فرهنگ اسلامي و ساير فرهنگ ها و توجه به انگيزه هاي آن. 

ادامه مطلب: نگاهي به انگيزه هاي ديني ـ اجتماعي وقف نامه ها (1)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 166
پرینت

گنج اندوزي و حبس مال(1)

 نويسنده:محمد مرادی

  چکيده
اين نوشته ميکوشد تا دو ديدگاه قرآن کريم را دربارة دارايي و ثروت بررسي کند. در قرآن آيات فراواني دربارة مال و دارايي و فقر و ثروت، و در يک کلام، مناسبات و درآمدها و هزينههاي اقتصادي وجود دارد. در همة اين آيات، جنبههاي توحيدي درآمد مد نظر است و بر ارائة نگاهي درست و در راستاي همان بينش توحيدي تأکيد شده است. مال در عين اينکه در قرآن ستوده شده، اما در صورت استفادة نادرست و يا هدف شمرده شدن، به شدت نکوهيده است. اين نوشته بر آن است تا بر اساس آيات قرآن ميان دو نوع ذخيره-سازي/نگهداري مال مقايسهاي انجام دهد: اين دو، يکي گنجاندوزي و ديگري حبس و وقف مال است.

کليد واژه: مال، ثروت، گنج، گنجاندوزي، ذخيرهسازي مال، حبس مال، وقف مال
مقدمه در ادبيات قرآني دو گونه واژه دربارة دارايي و ثروت و چگونگي هزينه کردن آن وجود دارد که به هر دو توجه ويژه شده است: يکي گنج و گنجاندوزي است و ديگري ذخيرهسازي و حبس مال. نگاه قرآن به يکي منفي و به ديگري مثبت است. با يکي مبارزه کرده و به ديگري سفارش نموده است.
کليدواژة نخست در قرآن معادل دارد و کليدواژة دوم، اصطلاحي است که از آيات قرآن بر گرفته شده است. در اين نوشته، گنج و گنجاندوزي دقيقاً معادل «کنز» و عبارت «کنز الذهب» است. كنز در لغت، اصل صحيحي است که به معناي جمع شدن در هر چيز گفته ميشود. گفته ميشود: ناقة کناز اللحم، يعني مادهشتر گوشتآلود(1) . نيز به معناي مال مدفون(2) و جمع و ذخيره کردن آن است(3) .
طريحي (م 1085ق) ميگويد: اصل کنز، مالي است که براي مدتي دفن شده و بر آن افزوده ميشود. وي در ادامه ميافزايد: کنز مال به معناي جمع و ذخيره کردن آن است(4) .

ادامه مطلب: گنج اندوزي و حبس مال(1)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 118
پرینت

گنج اندوزی و حبس مال (2)

  نويسنده:محمد مرادی

  حبس مال
  اما واژة دوم اقتصادي قرآن که آن هم به ذخيره و نگهداري مال مربوط است حبس مال است. از حبس مال در قرآن به «صدقه»، «انفاق» و «دهش» مال ياد شده است. صدقه، اسم مصدر «صدق» است و در اصطلاح رايج به کمک مالياي گفته ميشود که با قصد قربت و به صورت داوطلبانه به نيازمندان مي-شود،(48) در قرآن اما، کمک مالي و يا فعاليت مالي خاصي است. صدقه به معناي يادشده در قرآن، به همين صورت «صَدَقة»، و غالباً يا به صورت جمع (صَدَقات) (49) و يا به صورت اسم فاعل (مُصَّدِّقينَ و مُصَّدِّقات(50) و مُتَصَدِّقينَ و مُتَصَدِّقات) (51) ياد شده است. نيز از حبس مال، با مادة «إتيان» همچون «آتى» و «يُؤتي» به معناي دادن آمده است. گاهي از آن در فقه به زکات تعبير ميشود. يعني پارهاي از واجبات مالي که در قرآن ياد شده و به صورت تکليف مطرح گرديده، در نهايت زکاتهايي است که به اموالي خاص تعلق ميگيرد، اما همواره چنين نيست و گاهي پارهاي از آيات که در آنها از صدقه ياد شده، اشاره به فعاليت اقتصادي خاصي به جز پرداخت زکات است.
مفسران بر اساس پارهاي قراين روايي و يا سياقي، برخي از کاربردهاي صدقه و يا دادن مال و نيز انفاق را در قرآن تحبيس المال (نگهداري و حفظ مال) دانستهاند. تحبيس مال هم نوعي نگهداشت مال است. نگهداشتي که کسي حق ندارد مال خاصي را دست به دست کند و يا روا نيست که چنان مالي به کسان صاحب مال منتقل شود، به گونهاي که آنان بتوانند در آن به دلخواه و همچون ديگر اموال خود در آن دخل و تصرف نمايند، اما اين نگهداشت با آنچه پيشتر گذشت و از آن به کنز ياد شد، تفاوتي اساسي دارد.
اين نگهداشت و حبس مال، نه گنج کردن و نگهداري و بي مصرف کردن مال، که نگهداشت آن به منظور مصارف خاص و هميشگي است.

ادامه مطلب: گنج اندوزی و حبس مال (2)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 132
پرینت

وقف از نگاه اخلاق و عرفان

 نويسنده:رضا بابايي

  چكيده
وقف بيش و پيش از آنكه خير و فايده‌اي براي ديگران داشته باشد، واقف را دگرگون و مستعد دريافت‌هاي معنوي مي‌كند؛ زيرا جان او را از وابستگي مي‌رهاند و باران تزكيه و وارستگي را بر سر او جاري مي‌كند. همچنين، سرماية او را كه به قيمت صرف عمر به‏دست آورده است جاودانه مي‌كند و روح آزادگي را در او مي‌دمد. بدين رو وقف در كنار هزاران فايدة مادي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و علمي براي همة طبقات جامعه، آثار فراواني بر ميزان معنويت و زيست اخلاقي جامعه دارد. اين تأثير، مستقيم و از لحظة نيت واقف شروع مي‌شود و تا ظهور ثمرات عيني وقف ادامه دارد.

مقدمه
وقف چندين سو و جنبه دارد: از طرفي يكي از تكيه‌گا‌ه‌هاي اقتصاد ديني و از سرچشمه‌هاي زيست معنوي براي جامعة پويا و رو به پيشرفت است. از سوي ديگر، راهي براي حفظ اموال و سرمايه‌هاي جاري يا راكد است؛ زيرا وقف، سرماية واقف را زير چتر حمايت‌ الهي قرار مي‌دهد و انگيزه‌هاي بيشتري را براي حفظ و صيانت از او پديد مي‌آورد.

به تعبير ديگر، وقف راهي است براي تبديل سرماية شخصي به سرماية عمومي كه بدين ترتيب، همة آحاد جامعة ديني ـ ضمن استفادة بهينة از آن ـ موظف به حفظ و حراست از آن مي‌شوند و اين فعاليت شكوهمند در ساختار «توليت» جامة عمل مي‌پوشد.
نگاه تاريخي و پديدارشناختي به وقف نظرگاه ديگري است كه برخي از وقف‌پژوهان را جذب خود كرده است و از اين رهگذر، آثار گرانقدري پديد آورده‌اند. در اين نگاه، ترازوي تاريخ خبر از گوهري سنگين و ارزنده به نام وقف مي‌دهد كه منشأ بسياري از تحولات فرهنگي و شكل‌گيري ساختارهاي سرنوشت‌ساز است.

ادامه مطلب: وقف از نگاه اخلاق و عرفان
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 122
پرینت

اهداف وقف در ايران و مقايسة اجمالي آن با رسالت سازمان ملل متحد(1)

 نويسنده: نادر رياحي ساماني

  مقدمه
مدتي قبل در جلسة يکي از مؤسسات خيريه که هدف خيرخواهانه‌اي را دنبال مي‌کند و علاقه‌مند است تا در عرصة کارآفريني و اشتغال ايفاي نقش کند، با آقاي دکتر فرزين که در دفاتر وابسته به سازمان ملل شاغل هستند آشنا شده و دربارة امکانات و زمينه‌هاي همکاري اين نهاد بين‌المللي در ساير کشورها گفتگوي مختصري داشتم. مقرر شد به منظور آشنايي بيشتر با ابعاد فعاليت‌هاي اين نهاد بازديدي از دفتر مشارٌ ‌اليه داشته باشم. بر اساس هماهنگي قبلي اين اقدام انجام گرفت. در جلسة مذکور با توضيحات ايشان شناخت بنده از ابعاد مختلف مأموريت و اهداف دفاتر سازمان ملل بيشتر شد و وقتي مقايسه‌اي بين اهداف سازمان ملل متحد و نيت خيرخواهانة واقفين داشتم، به اين نتيجه رسيدم مناسب است تا با بضاعت اندک، رسالت اين دو نهاد مردمي و دولتي را مقايسة مختصري کنم.

در اين رابطه گفتگوهايي با آقايان نصرآبادي و اوسطي انجام دادم و ايشان هم قبول کردند تا بخشي از مطالب را استخراج کنند. ثمرة اين تلاش‌ها مجموعة مختصر کنوني است؛ هر چند مطالب بسيار خلاصه بوده، ولي اميدوارم سرفصلي باشد براي تحقيق و پژوهش‌هاي بعدي جهت بررسي همه‌جانبة اهداف و رسالت اين سازمان‌ها و ارتباط آنها با نهاد وقف در جوامع اسلامي. و آرزومندم حاصل اين هم‌انديشي‌ها بتواند در عمل گِرهي از مشکلات نيازمندان ملل عالم را بگشايد.
اين تحقيق از سه بخش تشکيل شده است. در بخش اول به بررسي پيشينة وقف و نوع‌دوستي در دوران قبل و بعد از اسلام خصوصاً در ايران پرداخته شده است. بخش دوم، سازمان ملل متحد و ساختار آن و نيز ساختار و عملکرد سازمان کنفرانس اسلامي را بررسي مي‌کند. در بخش سوم نيز برخي از موقوفات مهم و برجسته و تاريخچه و اهداف آنها معرفي شده و در انتها با مقايسة داده‌هاي موجود، نتيجه‌گيري شده است.

بخش اول: 

ادامه مطلب: اهداف وقف در ايران و مقايسة اجمالي آن با رسالت سازمان ملل متحد(1)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 133
پرینت

اهداف وقف در ايران و مقايسة اجمالي آن با رسالت سازمان ملل متحد(2)

  نويسنده:نادر رياحي ساماني

بخش سوم:
  موقوفات و حل مشكلات اقتصادي،‌ اجتماعي و فرهنگي
با مروري به چشم‌انداز و رسالت دو سازمان ملل متحد و کنفرانس اسلامي درمي‌يابيم که اين دو نهاد حقوقي در آغاز راه با تکيه بر افکار و انديشة بلند بنيان‌گذاران خود در تلاش بودند تا با همفکري و هماهنگي بين دولت‌هاي مرتبط، در جهت حل و فصل مسائل و مشکلات و رفع محروميت‌ها اقدام و با دريافت کمک از اعضاي خود اين مسير را طي کنند. در يک نگاه مي‌توان گفت شالودة اين انديشة خيرخواهانه مبتني بر ايده و پشتيباني دولت‌ها بوده و هست. حال اگر قدري تاريخ را ورق بزنيم متوجه مي‌شويم که در روزگاراني که از دولت به مفهوم امروزي آن خبري نبوده است، افکار عميق و انديشة بلند انسان‌هاي خدوم و خيرخواه منشأ اثر در جامعه بوده و آنان در جهت رفع محروميت‌ها و ارائة خدمت به اقشار نيازمند جامعه پيش‌قدم بودند. اين پيش‌قدمي تحت عنوان وقف ـ که ريشه در مباني ديني جامعه دارد ـ بروز و ظهور مي‌يافت که به عنوان نمونه به برخي از مصارف موقوفات در ايران و ساير کشورهاي اسلامي اشاره مي‌شود تا ابعاد مختلف انسان‌دوستي و عمق لطافت روح مردان و زنان نيکوکار بيش از پيش روشن گردد :
1. وقف مسجد كه کانون اصلي تمدن اسلامي است و ايجاد موقوفه براي تأمين مخارج آن از رايج‌ترين مصارف وقف در تاريخ ايران اسلامي است؛
2. وقف براي اهل بيت ? و بقاع متبرکة ايشان به‌ويژه حضرت ابا‌عبد‌الله الحسين‌ ? تا به مصارف مختلف مخصوصاً سوگواري آن حضرت برسد؛

ادامه مطلب: اهداف وقف در ايران و مقايسة اجمالي آن با رسالت سازمان ملل متحد(2)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 125
پرینت


جايگاه مديريت شهري در بهره دهي موقوفات

 نويسنده:اباذر نصر

  مقدمه:
شهر صرفاً يک مکان جغرافيايي نيست، بلکه مجموعهاي از متغيرهاي درهم‏تنيده و متعامل است که سرنوشت فرد و جمع را رقم ميزند و حيات مادي و معنوي آحاد جامعه منوط به آن است. يعني شهر و محيط شهري، تعيين‏کنندة رفتارها، انديشهها، روانشناسي و اخلاقيات افراد است. به همين دليل ضروري است مديريت شهري روشهاي کاملاً تجربه‏شده و عقلايي را در ادارة شهر به کار گيرد تا شهري با ساختار مطلوب تأسيس شود. مطلوب يعني خدمات شهري به خوبي ارائه گردد و نهادهايي با کارآمدي لازم به وجود آيد.

يکي از دهها نهاد مؤثر در ساختار شهر، وقف است. وقف بسان مؤسسه يا نهاد مهمي است که فقط ايجاد آن سودمند نيست، بلکه علاوه بر اينکه در مرحلة ايجاد و تأسيس بايد با دقت و متناسب با ظرفيتها و اولويتها طراحي شود، در مرحلة تداوم هم بايد به گونهاي اداره شود که همواره سوددهي مطلوب داشته باشد. نهاد وقف مانند ديگر نهادها ورودي و خروجي دارد: ورودي آن اموال موقوفه است که در وقفنامه، ابعاد آن مشخص شده است. خروجي آن هم سودها، ثمرات و عايدات آن است که در هر دورة حسابرسي بايد محاسبه گردد و در صورت کاهش شاخصهاي سوددهي، مديريت و ديگر عوامل مؤثر به ارزيابي و اصلاح سازمان بپردازند.
اين مقاله از مرحله تأسيس وقف سخن نمي‏گويد، بلکه در صدد بررسي بهره‏دهي وقف در مرحلة تداوم است. البته اين موضوع را با مديريت شهري ميسنجد و تعامل اين دو را بررسي مي-کند. مديريت شهري در اين مقاله فقط شهرداري يا استانداري نيست، بلکه شامل مديريت وقف (بالاخص سازمان اوقاف) هم ميشود. يعني مديريت شهري و مديريت وقف بايد براي بهرهوري موقوفات تدبير و برنامهريزي کند.

راهکارهاي افزايش بهرهوري: 

ادامه مطلب: جايگاه مديريت شهري در بهره دهي موقوفات
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 122
پرینت

نگاهي به وقف‏ شناسي فقيهان(1)

 نويسنده: سيد مصطفي مطبعه چي اصفهاني

  چکيده
مقاله در صدد بررسي روش‏شناختي شيوة فقها در پرداختن به احکام هر مسأله و فقهي است. نويسندگان بيان مي‏کنند که فقها پيش از پرداختن به مسائل فقهي، به تعريف آن مبادرت کرده اند، يعني شناسايي موضوع در نظر آنان بيش از هر چيز اهميت و اولويت دارد؛ زيرا معناي لغوي مثلاً صلوة يا حج يا زکات با تعريف اصطلاحي اينها در فقه متفاوت است. حتي تبادر معنوي آنها در ذهن فقيهان غير از معناي متبادر از اينها در ذهن عموم مردم بوده است.

بررسي رويه و روش فقها دربارة تعريف واژگان گوياي اين است که فقها به منطق تعريفي ويژه اي دست يافته اند. نويسندگان در اين مقاله کوشيده‏اند اولاً منطق فقها در مورد وقف را شناسايي کنند؛ ثانياً بررسي کنند که آيا تلقي فقيهان از وقف مانند تلقي آنها از صلاة و صوم است. آيا وقف از واژگانِ تابع تحولات و متغيرهاي عرفي و تخصصي است، سوم آنکه اين منطق تا چه اندازه در بين آحاد مردم و اقشار جامعه نفوذ کرده و مردم با اين تعريف ها چقدر آشنا هستند و سعي کرده اند وظايف شرعي خود در عرصه وقف را با اين تعاريف منطبق سازند. به عبارت ديگر، اين مقاله درصدد تبيين و تشريح دو نکته است. الف: تلقي و درک فقيهانه از وقف چيست؟ ب: تقريب يا تباعد ذهنيت عمومي مردم از اين تعاريف.
کليدواژه: تعريف فقهي وقف، تاريخ نگارش هاي وقفي، وقف در فقه اماميه، وقف از ديدگاه اهل سنت، تعريف حقوقي وقف، وقف نامه.
مقدمه
ماهيت و غايات وقف در تعريف هاي فقها از وقف به وضوح مشهود است. شناخت فقيهان در مطاوي و مندرجات کتب تحليلي و فتوايي آنان آمده است. چون فقه بيانگر وظايف مکلفين است و مردم بايد بر مبناي دستورات فقهي عمل کنند، از اين رو احکام فقهي شاخص و ترازي براي سنجش انطباق جامعه با شريعت يا عدول جامعه از شرع است. اين مقاله درصدد استخراج ضوابط و نکات از لابلاي تعاريف فقها از وقف و سپس سنجش انطباق جامعه با اين‌گونه ضوابط است. از اين طريق به توازي و هماهنگي يا تعارض و تباعد عمل اجتماعي از تلقي هاي فقيهان پي مي بريم.

ادامه مطلب: نگاهي به وقف‏ شناسي فقيهان(1)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 115
پرینت

نگاهي به وقف‏ شناسي فقيهان(2)

 نويسنده: سيد مصطفي مطبعه چي اصفهاني

چند نکته در مورد وقف‌نامه‌هاي موجود هست که با بررسي آنها به تلقي مسلمانان پي مي‌‌بريم:
1. معمولاً در متن به بهره‌وري و راه‌هاي جلوگيري از انحطاط وقف اصلاً اشاره نشده يا کمتر اشاره شده است.
نه محوري که معمولاً در وقف‌نامه هست مشتمل بر سير اقتصادي وقف، بيلان مالي موقوفات، سير بهره‌وري، پيشگيري از انحطاط و تخريب و عوامل افزايش‌دهنده نيست، با اينکه اينها از ارکان وقف‌اند.
2ـ يک مسألة مهم تجديد وقف‌نامه است. آيا در هر زمان بر اساس شرائط و مقتضيات زمان مي‌توان متن را عوض کرد؟ مرجع و نهاد تصميم‌گيرنده کيست؟
اگر بتوان اين ساز و کار را به اجرا درآورد و براي هر رقبه تاريخي را مشخص کرد؛ مثلاً 10 سال، و هر 10 سال فلان نوع از وقف‌نامه‌ها را تجديد نمود، حتماً تحولي در کل وقف ايجاد خواهد شد.

ج) نمودارهاي سنجشي

ادامه مطلب: نگاهي به وقف‏ شناسي فقيهان(2)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 160
پرینت

موقوفات بر پاية مخطوطات(1)

 نويسنده: مجيد غلامي جليسه

چکيده
مقالة حاضر معرفي وقف نامه هاي خطي است که در فهرست نسخ خطي مختلف همچون فهرست نسخ خطي کتابخانة مرکزي دانشگاه تهران، کتابخانة ملي ملک، کتابخانه و مرکز اسناد مجلس، کتابخانة آيت الله العظمي گلپايگاني، کتابخانة آيت الله العظمي مرعشي نجفي و کتابخانة ملي ايران از آنها ياد شده است. مؤلف با بررسي اين فهرست نسخ، سياهه اي از 96 مورد وقف نامه را با بيان واقف و موقوفٌ عليه و مشخصات نسخه، به ترتيب تاريخي ارائه کرده است.

کليدواژه: وقف، وقف نامه هاي خطي
مقدمه
شناسايي موقوفات به جهت حفظ و احياي آنها از جمله امور مهمي است که در اين دوران به طور ويژه بايد بدان پرداخته شود. دلايل مختلفي را مي‌توان از جمله نتايج فراموشي موقوفات و يا مواد وقف‌نامه‌ها دانست که از آن جمله بايد به مواردي چون گذشت زمان، گسترش جغرافيايي و جمعيتي شهرها و روستاها، از بين رفتن اسناد و مدارک، سودجويي عده‌اي از افراد منفعت‌طلب و بسياري ديگر از موارد دانست. با نگاهي به موارد ذکر شده و نتايج حاصل از عدم دسترسي به اسناد و مدارک موقوفات مي‌توان به اين مهم پي برد که امروز بيش از هر زمان نيازمند شناسايي و دستيابي به اسناد و مدارک موقوفات هستيم؛ چرا كه با گذشت زمان حفظ موقوفات مشکل و مشکل‌تر مي‌گردد و سازمان اوقاف بايد بيش از هر زمان عزم خود را جزم کند تا با استفاده از کارشناسان زبده و تجهيزات کافي در صدد شناسايي و دستيابي به اين اسناد و مدارک برآيد.

ادامه مطلب: موقوفات بر پاية مخطوطات(1)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 161
پرینت

موقوفات بر پاية مخطوطات(2)

 نويسنده: مجيد غلامي جليسه

41)‌ وقف‌نامة حسينيه
  واقف: محمدحسين اميرتومان شهاب‌الملک
نسخه‌شناسي:
تهران: دانشگاه، 19 ذي‌الحجه 1239ق [کتابخانة مرکزي دانشگاه تهران: 17/503].

42) سواد وقف‌نامه
 

واقف: حسن بن زين‌العابدين خراساني
متن‌شناسي:
سواد وقف‌نامة كاروان‌سراي حاج حسن تاجر كلاه‌دوز پسر كربلايي زين العابدين خراساني در بازار تهران با وصيت‌نامة او
رقبات:
کاروان‌سراي حاج حسن در بازار تهران
نسخه‌شناسي:
تهران: دانشگاه، ش 9902، مورخ 1263ق [کتابخانة مرکزي و مرکز اسناد دانشگاه تهران: 17/503].

43) وقف‌نامه 

ادامه مطلب: موقوفات بر پاية مخطوطات(2)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 87
پرینت

تجاوزات رژيم صهيونيستي به مساجد فلسطين اشغالي از سال 1948م

نويسنده: ابراهيم عبدالکريم
مترجم: علي زاهد پور

چکيده
پژوهش حاضر (1) .روند هتک حرمت و تخريب مساجد فلسطين به دست رژيم صهيونيستي را از سال 1948 م به بعد بيان مي‏کند. سپس از دست‏اندازي مقامات اسرائيلي بر بسياري از مساجد و ساختمان‏هاي وقفي ديگر سخن مي‏گويد. اين دست‏اندازي با هدف تغيير کاربري و يا تخريب آنها، از سوي نهادهاي صهيونيستي و شهرک‏هاي يهودي‏نشين صورت گرفته و مي‏گيرد. بخش بعدي پژوهش نمونه‏هايي مستند از موارد تجاوزات رژيم صهيونيستي به مساجد موجود در شهرها و مناطق فلسطيني را ارائه مي‏کند. اين مساجد و اماکن مذهبي به ترتيب جغرافيايي از شمال و ساحل درياي مديترانه تا وسط فلسطين اشغالي و نهايتاً منطقة نقب در جنوب اين کشور فهرست شده است.
اين مقاله دربارة برخي مساجد به تفصيل سخن مي‏گويد؛ چرا که نماد روشني از چالش تلخ کنوني ميان عرب‏هاي داخل فلسطين اشغالي و رژيم صهيونيستي است. چالشي در راستاي دفاع از هويت عربي ـ اسلامي فلسطين که آزادسازي املاک اوقاف اسلامي پيروزي مهمي در اين عرصه به شمار مي‏رود.
مقدمه
در راستاي تلاش‏هاي صهيونيستي که از سال 1948م با هدف از بين بردن هويت اسلامي و عربي مناطق اشغالي فلسطين صورت گرفته است، مساجد فلسطين اشغالي که نماد حضور عرب‏هاي مسلمان و اصالت آنان در سرزمينشان است، به شکل‏هاي مختلف هتک حرمت شده‏اند، حال آنکه اين بناها نه فقط به خاطر مکان عبادت بودنشان داراي اهميتند که به سبب وقفي و تاريخي بودنشان نيز بايد از گزند تغييرات مصون بمانند.

ادامه مطلب: تجاوزات رژيم صهيونيستي به مساجد فلسطين اشغالي از سال 1948م
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 82
پرینت

وقف و تأثير آن در عمران شهرهاي عراق دوره عثماني

 نويسنده: سيد حسن موسوي

گزارش کتاب بلديات العراق في العهد العثماني
در دوره حاکميت عثماني، عراق يکي از ولايت هاي امپراطوري عثماني بود و خلافت سني عثماني که خود را ادامه خلفاي بغداد مي دانست بر شهرهاي مذهبي عراق سيطره داشت. يک نظريه اينست که يک دليل اختلاف عثماني با صفويه شهرهاي مذهبي و عتبات عراق بود، صفويه مي گفتند، عثماني ها هيچ تلاشي در عمران و آباداني نجف اشرف، کربلاء، کاظمين و سامرا ندارند و حتي شرايطي فراهم مي آورند که اين شهرها مخروبه و غير بهداشتي بماند و به همين دليل با دولت عثماني به مشاجره و محاجه و گاه جنگ مي پرداختند. اکنون بر اساس اسناد باقي مانده مي خواهيم بدانيم وضعيت اين شهرها چگونه بوده و دولت عثماني تا چه اندازه در آباداني اين شهرها مي کوشيد؟ سوم اينکه وقف چه نقشي در عمران اين شهرها داشت؟

تمامي اين پرسش ها را تلاش مي کنم بر اساس مطالب مندرج در کتاب بلديات العراق في العهد العثماني (1534-1678م) که به دست آوريم. در واقع با بررسي و گزارش اين کتاب به پرسش هاي فوق هم پاسخ مي گويم.
اين کتاب داراي اين مشخصات کتاب شناختي است
بلديات العراق في العهد العثماني (1534-1678م)، عبدالعظيم عباس نصار، الطبعة الاولي، المکتبة الحيدرية، 1437-1385ق.
اين کتاب شامل چهار فصل زير است:

فصل1: وضعيت اداري-سياسي و تأثير آن در خدمات شهري در دوره عثماني

ادامه مطلب: وقف و تأثير آن در عمران شهرهاي عراق دوره عثماني
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: وقف
نمایش از 26 آبان 1393 بازدید: 113
پرینت

مرورى بر وقفنامه‏ هاى قرآن براساس نسخه‏ هاى كتابخانه آستان قدس رضوى

نويسنده: سيد محمود خسروانى شريعتى
وقف در جامعه اسلامى به عنوان يكى از سنتهاى پسنديده همواره مورد توجه و علاقه مسلمانان بوده است و موقوفات به صورت گسترده و در زمينه‏هايى متنوع در جامعه آشكار شده است. از ديرباز وقف قرآن به مساجد، اماكن مقدسه و بقاع متبركه وجهه همت واقفان متدين بوده است. آنان به قصد تقرب به خدا و خدمت‏به ساحت قدس امام‏عليه‏السلام و اظهار ارادت به عتبه مقدسه رضويه، نسخه‏هاى خطى نفيس خود را با ايمان و اخلاص تقديم داشته‏اند.
در اين مقال، از ميان گنجينه غنى نسخ خطى قرآنهاى وقفى كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى مرورى خواهيم داشت‏بر عناوين و القاب رجال (1) واقف و تاملى در شيوه وقفنامه‏نويسى آنان، و منتخبى از آن آثار به شرح زير ارائه مى‏گردد:

بخشهاى مختلف وقفنامه‏ها
 
هر وقفنامه معمولا بخشهاى زير را در بردارد:

الف - عبارت عربى اول وقفنامه ‏ها

ادامه مطلب: مرورى بر وقفنامه‏ هاى قرآن براساس نسخه‏ هاى كتابخانه آستان قدس رضوى
 

صفحه1 از4

<< شروع < قبلی 1 2 3 4 بعدی > پایان >>

بانک اطلاعات دارو - داروشناسی

آشنایی با انواع داروها

عوارض انواع داروها و....

 -----------

ورود

حاضرين در سايت

ما 196 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

برای حمایت از ما امتیاز دهید