نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: نظامی گنجوی
نمایش از 06 مهر 1394 بازدید: 101
پرینت

بررسي تحليلي و تطبيقي ليلي و مجنون نظامي و جامي (3)

نويسنده: حسينعلي يوسفي ـ نيشابور

 شخصيت پردازي 

توجه به تمامي شخصيت هاي داستان، از کوچک و بزرگ، داراي نقش مهم و موثر يا کم اهميت، نکته‌اي است که شايد در داستان هاي امروزي نيز مورد غفلت قرار مي‌گيرد. به بيان ديگر، معمولاً نويسنده ي داستان، به تمامي اشخاص داستان خود به يک اندازه توجه نمي‌کند. بعضي اشخاص به گونه‌هاي مختلف «پرداخت» مي‌شوند و برخي فقط با يک اشاره و توصيف کوتاه يا با يک حرکت و يا يک گفتار ـ ديالوگ ـ معرفي مي‌گردند.
اين جنبه ي «شخصيت پردازي» در ليلي و مجنون جامي نيز به چشم مي‌خورد. يعني جامي نيز به برخي اشخاص در روايت خود توجه کافي نموده ـ بالاخص دو شخصيت اصلي داستان که هر يک را به گونه‌اي دقيق و به و شيوه‌هاي گوناگون مورد توجه قرار داده ـ و از کنار برخي ديگر به آساني گذشته است.
جامي در پرداخت شخصيت هاي اصلي ـ از جمله: ليلي، مجنون، نوفلي، پدر ليلي و پدر قيس از هر سه شيوه ي رايج «شخصيت پردازي» در داستان، بهره گرفته است:
شيوه ي اول، «ارائه صريح شخصيت با ياري گرفتن از شرح و توضيح مستقيم» که در آن راوي با استفاه از توضيح و توصيف خصوصيات قهرمان داستان، او را به خواننده معرفي مي‌کند. شيوه ي دوم، «ارائه شخصيت از طربق عمل شخصيت» که در اين شيوه، بر اساس رفتارها، کنش‌ها و واکنش هاي قهرمان داستان، خواننده خصوصيات او را درمي‌يابد. و نهايتاً در شيوه ي سوم «ارائه درون شخصيت، بي ‌تعبير و تفسير» انجام مي‌گيرد. يعني، «با نمايش اعمال و کنش هاي ذهني و عواطف دروني شخصيت» (12)
مثلاً، جامي در معرفي قيس، در اوايل داستان، به شيوه ي‌ اول چنين مي ‌‌سرايد:‌

ادامه مطلب: بررسي تحليلي و تطبيقي ليلي و مجنون نظامي و جامي (3)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: نظامی گنجوی
نمایش از 06 مهر 1394 بازدید: 125
پرینت

تحليل شخصيت و شخصيت پردازي نظامي (1)

نويسنده:صدرا قائدعلي*

چکيده

در نگارش اين مقاله، براي تجزيه و تحليل عناصر داستان در دو اثر معروف نظامي، از الگوي پژوهشگر معاصر، جمال مير صادقي در کتاب «عناصر داستان» بهره گرفته شده است. اين الگو يکي از کامل ترين شيوه هاي تجزيه و تحليل داستان به شمار مي آيد. با استفاده از الگوي مورد نظر، شخصيت و شخصيت پردازي در منظومه هاي مذکور مورد بررسي قرار گرفته است. البته با توجه به اينکه بيشتر شيوه هاي موجود تجزيه و تحليل داستان از الگوهاي غربي اقتباس شده است، برخي از عناصر در داستان هاي کهن ادبيات فارسي کمتر مورد توجه واقع شده است. در اين مقاله، پس از بررسي و شناسايي اين دو عنصر، در دو داستان نظامي، مقايسه اي اجمالي ميان آنها انجام گرفته تا روشن شود نظامي هنگام سرودن کدام اثر، توجه و تأمل بيشتري نشان داده است. طبق بررسي هاي صورت گرفت، نظامي هنگام سرودن «خسرو شيرين» به کيفيت عناصر و انسجام آن توجه بيشتري داشته که اين امر در بخش شخصيت ها، نمود بيشتري دارد.
واژه هاي کليدي: شخصيت پردازي، منظومه خسرو شيرين، منظومه ليلي و مجنون، نظامي گنجوي، ادبيات تمثيلي.
مقدمه و تعاريف

در علوم مختلف تعاريف متعدد و متفاوتي در مورد شخصيت ارائه شده است. يکي از مهم ترين اين تعريف ها، تعريفي است که شلدن (Sheldon) روان شناس آمريکائي ارائه نموده است؛ و تعريفي کلي، جامع و مانع به نظر مي رسد:
«شخصيت سازمان پوياي (زنده ي) جنبه هاي ادراکي، انفعالي، ارادي و بدني (شکل بدن و اعمال حياتي آن) فرد آدمي است.»(1) اهميت شخصيت و عملکردهايش در داستان از ديرباز مورد توجه بوده است چنانکه ارسطو دومين جزء مهم تزاژدي را شخصيت مي داند.
ارسطو اشخاص را بازيگران نمايش مي دانست و درباره ي آنان چنين نوشته است:

ادامه مطلب: تحليل شخصيت و شخصيت پردازي نظامي (1)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: نظامی گنجوی
نمایش از 06 مهر 1394 بازدید: 93
پرینت

تحليل شخصيت و شخصيت پردازي نظامي (2)

نويسنده:صدرا قائدعلي*

 شخصيت هاي داستاني را از جنبه هاي گوناگون مي توان مورد بررسي قرار داد. يکي از اين تقسيم بندي ها، گروه شخصيت هاي ايستا و پويا (متحول) است. از نظر اين تقسيم بندي، خسرو و شيرين دو قهرمان اصلي داستان، شخصيتي پويا دارند. خسرو که در ابتداي داستان جواني متکبر، عشرت طلب و خودخواه است، بعد از فراز و نشيب بسيار به عاشق پاکبازي بدل مي شود که حتي در لحظه ي جان سپردن، ناله اي هم سر نمي دهد، تا مبادا معشوق، از خواب شيرين بيدار و آشفته گردد. شيرين که خود شاهزاده اي مغرور و خودکامه است در نهايت، آنچنان به وارستگي مي رسد که زندگي بدون معشوق را تحمل نمي کند و دست به خودکشي مي زند. شخصيت هاي ديگر داستان که شخصيت هاي فرعي به شمار مي آيند و فرهاد، شاپور، مهين بانو و... از آن جمله اند، شخصيتي ايستا و بدون تحرک دارند، به عنوان مثال فرهاد، عاشق حيراني است که از ابتداي ورود به داستان تا هنگام مرگ، تغييري در شخصيت و ميزان عشق او نسبت به شيرين حاصل نمي شود، يا شاپور نديمي است که به عنوان يک شخصيت ثابت در اکثر داستان هاي ادبيات کهن فارسي وجود دارد و پيوسته با زيرکي، حوادثي را طرح يا مشکلاتي را حل مي کند. 

تقسيم بندي ديگري نيز وجود دارد و آن تقسيم اشخاص داستان به قالبي، قراردادي، نوعي، همه، جانبه، تمثيلي و نمادين است. در اين تقسيم بندي شخصيت دو قهرمان اصلي داستان يعني خسرو شيرين شخصيت هاي همه جانبه است «شخصيت هاي همه جانبه» در داستان ها، توجه بيشتري را به خود جلب مي کنند. اين شخصيت ها با جزئيات بيشتر و مفصل تر، تشريح و تصوير مي شوند و خصلت هاي فردي آنها، متمايز از شخصيت هاي ديگر رمان است. در داستان خسرو شيرين به ويژگي هاي ظاهري يا خصلتهاي اخلاقي خسرو و شيرين، بيش از هر شخصيت ديگر، پرداخته شده است. مثلاً زماني که شاپور، شيرين را به خسرو معرفي مي کند تمام خصوصيات ظاهري او از لب و دندان گرفته تا موي و چهره، را در برابر ديدگان خسرو به تصوير مي کشد.

ادامه مطلب: تحليل شخصيت و شخصيت پردازي نظامي (2)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: نظامی گنجوی
نمایش از 06 مهر 1394 بازدید: 81
پرینت

نظامي گنجوي

حكيم جمال الدين ابومحمد الياس بن يوسف بن زكي بن مؤيد نظامي گنجوي شاعر معروف ايراني در قرن ششم ه.ق در سال 530هجري در گنجه ديده به جهان گشود.مادر وي از نژاد كرد بود.

نظامي را بي شك بايد در شمار اران شعر فارسي و از استادان مسلم اين زبان دانست.اگر چه داستان سرايي در زبان فارسي به وسيله نظامي شروع نشده است، ليكن تنها شاعري است كه تا پايان قرن ششم هجري توانست شعر تمثيلي را در زبان فارسي به حد اعلاي تكامل برساند،نظامي است.

وي در انتخاب الفاظ و كلمات مناسب و ايجاد تركيبات خاص تازه و ابداع و اختراع معاني و مضامين نو و دلپسند و توصيف طبيعت و اشخاص و احوال آن ها در شمار كساني است كه بعد از خود نظيري نيافته است.

مهارتي كه نظامي در تنظيم و ترتيب منظومه هاي خود به كار برده است باعث شد كه بزودي شاعران از آثار او تقليد كنند.تعداد كساني كه آثار او را تقليد كرده اند بسيار است.نخستين و بزرگترين شاعري كه به تقليد نظامي در نظم پنج گنج همت گماشت،امير خسرو دهلوي است و از ديگر مقلدان بزرگ وي مي توان به خواجوي كرمانيجامي، هاتفي، وحشي بافقي و آذر بيگدلي اشاره كرد .

نظامي علاوه بر پنج گنج ديوان قصايد و غزلياتي هم دارد.

ادامه مطلب: نظامي گنجوي
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: نظامی گنجوی
نمایش از 05 مهر 1394 بازدید: 91
پرینت

زندگینامه نظامی گنجوی

حکیم جمال الدین ابو محمد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤید نظامی گنجوی از داستانسرایان بزرگ و استادان مسلم در سرودن شعر تمثیلی و بزمی است. او در سال 525 در شهر گنجه متولد شد و همه عمر را به جز سفر کوتاهی که به دعوت قزل ارسلان (581-587) به یکی از نواحی نزدیک گنجه کرد، در وطن خود باقی ماند تا در سال 614 یا 619 در همین شهر وفات کرد و به خاک سپرده شد.

چنانچه از اشعار او معلوم می شود «فضیلت نظامی منحصر به شعر و شاعری نبوده و از جوانی به فنون ادب و تاریخ و قصص علاقه داشته و درتحصیل علم همت کرده و مخصوصاً درنجوم صاحب اطلاع بوده است چنانکه خود گوید:

ادامه مطلب: زندگینامه نظامی گنجوی
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: نظامی گنجوی
نمایش از 27 مرداد 1392 بازدید: 175
پرینت

خلاصه ليلی و مجنون

اين كتاب را نظامي در مدتي كمتر از چهارماه گفته و در سال 584 نام ابوالمظفر شروانشاه اخستان بن منوچهر بپايان رسانده . تعداد ابيات آن در حدود چهار هزار بيت و خلاصة داستان اين است :
يكي از بزرگان عرب از نعمت هاي دنيا بجز فرزند همه چيز داشت و غافل بود كه صلاحش در اين بوده است كه فرزندي نداشته باشد .

آنقدر نذر و نياز كرد تا خداوند پسري باو داد و او نامش را «قيس» گذاشت و چون بهفت سال رسيد او را به مكتب سپرد . در آن مكتب دختري بنام «ليلي» بود كه قيس از همان نظر اول باو عاشق شد - كم كم عشق پسريش اين دو كودك زبانزد خاص و عام گشت و آواز آن بگوش پدر و مادر آنها رسيد . پدر ليلي ديگر دختر خود را بآن مكتب نفرستاد . قيس هر روز به در خانه ليلي مي رفت ، آندر را مي بوسيد و باز مي گشت . اين جدائي بجاي آكه درد اين دو را تسكين و تخفيف دهد باعث غليان و شدت آن شد و كار قيس بآنجا رسيد كه مردم او را «مجنون» لقب دادند .

ادامه مطلب: خلاصه ليلی و مجنون
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: نظامی گنجوی
نمایش از 15 مرداد 1392 بازدید: 740
پرینت

ارزش وجایگاه آثار نظامی گنجوی

نظامی گنجوی از بزرگترین شاعران زبان فارسی است و او به دلیل اینکه در قصیده سرایی شاعر نامداری است و کتابهای گرانسگی چون خسرو شیرین را به شعر به نگارش آورده است باعث شده است ارزش و جایگاه خوبی به دست آورد و این کتابها نیز به وسیله آیندگان بسیار مورد تتبع قرار گرفته است .

نظامی از شاعرانی است که باید او را در شمار ارکان شعر فارسی و از استادان مسلم این زبان دانست. وی از آن سخنگویانی است که مانند فردوسی و سعدی توانست به ایجاد و تکمیل سبک و روشی خاص دست یابد. اگر چه داستانسرایی در زبان فارسی به وسیله نظامی شروع نشده لیکن تنها شاعری که تا پایان قرن ششم توانسته است شعر تمثیلی را به حد اعلای تکامل برساند نظامی است.

ادامه مطلب: ارزش وجایگاه آثار نظامی گنجوی
 

بانک اطلاعات دارو - داروشناسی

آشنایی با انواع داروها

عوارض انواع داروها و....

 -----------

ورود

حاضرين در سايت

ما 241 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

برای حمایت از ما امتیاز دهید