نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: مقالات مربوط به ایران باستان
نمایش از 30 مهر 1394 بازدید: 53
پرینت

تاریخ آذربایجان باستانی

نویسنده: دكتر علی اكبر ولایتی

 كشور ایران با توجه به تاریخ چند هزار ساله‌اش، طی تاریخ خود، بارها مرزهایش را تغییر داده است. نوسان این تغییر به حدی بوده كه گاه همه‌ی فلات ایران و حتی فراتر از آن را زیر نفوذ داشته و به بخش كوچكی از فلات ایران منحصر می‌شده است. آذربایجان نیز از این تغییر و تحول بركنار نبوده و وسعت مرزهای آن در طول سلسله‌های گوناگونی كه در ایران بر سر كار می‌آمدند، دچار تغییراتی شده است. در قرن هشتم پیش از میلاد، هنگامی كه نخستین دولت آریایی ماد به وجود آمد، آذربایجان اهمیت ویژه‌ای داشت و مرزهای آن در شمال رود ارس و در شرق مازندران و در غرب سرزمین آشور و در جنوب اصفهان بود. در دوران هخامنشیان، به علت قدرت پادشاهان، به ویژه كوروش و داریوش بزرگ، و پیشروی آن‌ها در سرزمین‌های اطراف، بر وسعت سرزمین آذربایجان افزوده شد. با بررسی محل جغرافیایی مرزهای آذربایجان در این دوران می‌توان گفت كه مرزهای آذربایجان در زمان هخامنشیان، به ویژه در زمان داریوش بزرگ، از لحاظ سیاسی و اقتصادی و نظامی و فرهنگی اهمیت بسیاری داشت؛ بنابراین، مرز سیاسی این دوران در آذربایجان، همانند دیگر مرزهای ایران، نماینده‌ی تشكیلات منظمی بود. پس از انقراض هخامنشیان، مرزهای سیاسی ایران، از جمله آذربایجان، در یك مدت كوتاه درهم ریخت و برخی از متصرفات ایران از قلمرو كشور خارج گشت و رفته‌رفته با احیای استقلال خراسان به دست اَرشك، نخستین پادشاه اشكانی، مرزهای سیاسی ایران دوباره توسعه یافت، تا به وسعت و حدود مرزهای دولت هخامنشی رسید. تلاش پادشاهان اشكانی در حفظ مرزهای شمالی، از جمله آذربایجان، در مقابل تهاجم بیگانگان و تحت نفوذ درآوردن ممالك مرزی ایران در برابر امپراتوری روم در غرب، تحسین‌برانگیز است. در این دوران، مرزهای آذربایجان در شمال دریای مازندران و رود ارس و در شرق دریای مازندران و در غرب كرمانشاهان و در جنوب همدان قرار داشته؛ یعنی آتروپاتن (ماد كوچك) شامل آذربایجان غربی و شرقی و كردستان بوده است. در عصر ساسانی، حدود دولت، تقریباً، با دولت اشكانی یكی بوده، در كل، حدود دولت ساسانی از شمال به جبال قفقاز و شمال شرقی رود جیحون، از شرق تا دهلی كنونی، از جنوب به دریای عمان و خلیج فارس و از غرب به رودهای دجله و فرات محدود بوده است. مرزهای آذربایجان، در این دوران، در شمال رود ارس و در شرق، قسمتی از گیلان و در آذربایجان غربی، قسمتی از تركیه‌ی امروزی و عراق و در جنوب زنجان بوده است (افشار سیستانی، 1369ب، ص 353-356).

آذربایجان در عصر مادها

ادامه مطلب: تاریخ آذربایجان باستانی
 

بانک اطلاعات دارو - داروشناسی

آشنایی با انواع داروها

عوارض انواع داروها و....

 -----------

ورود

حاضرين در سايت

ما 221 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

برای حمایت از ما امتیاز دهید