نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: خوارزمشاهیان
نمایش از 01 تیر 1393 بازدید: 207
پرینت

مناسبات سیاسی خوارزمشاهیان و عباسیان

 پژوهشگر: دکتر ابراهیم باوفا
حکومت خوارزمشاهیان از جمله دولت های ترک تبار بود که در دوران ضعف و تجزیه حکومت سلجوقیان در خوارزم پا گرفت. از آن جا که هر حکومتی در سده های میانه برای مشروعیت اداره قلمرو خویش به حمایت معنوی خلیفه بغداد نیاز داشت، خوارزمشاهیان، به ویژه اتسز و علاء الدین تکش، در برابر دستگاه خلافت، سیاست قابل انعطافی در پیش گرفتند. آنها پس از یک پارچه کردن سیاسی بخش شرقی عالم اسلام کوشیدند نهاد خلافت را تحت نفوذ و سلطه خود درآورند. در این نوشتار، مناسبات سیاسی خوارزمشاهیان با خلفای عباسی از آغاز تا واپسین روزهای امپراتوری مطالعه و مرور شده است.

مقدمه

خوارزمشاهیان، سلسله ای از دودمان های ترک تبار بودند که در فاصله سال های 491هـ / 1098م تا 628هـ / 1231م بر محدودة وسیعی از ولایات شرق عالم اسلام فرمان روایی کردند. دودمان خوارزمشاهی در دوران حاکمیت یک صد و سی هفت ساله خود، با شش تن از خلفای عباسی مقارن بودند، و در طی این ایام، برای تأمین استقلال سیاسی حکومت خوارزمی در مقابل سلاجقه و گسترش نفوذ خود در سرزمین های شرقی، به پشتیبانی خلافت عباسی به عنوان تنها نهاد مشروع برای پیش برد مقاصد خود نیاز داشتند، از این رو، در حدود نیم قرن از دوره حکم رانی در برابر عباسیان، سیاست قابل انعطافی در پیش گرفتند، اما زمانی که رقبای موجود در منطقه را پشت سر گذاشتند و بر دول هم جوار، به ویژه حکومت سلاجقه عراق عجم، غلبه یافتند، به انحای گوناگون کوشیدند سلطنت و مقام پادشاهی را در حد سلاطین بویه و سلاجقه بزرگ و حتی فراتر از آنها ارتقاء بخشند و رسماً دستگاه خلافت را تحت نفوذ و سلطه نظام خوارزمشاهی درآورند. این امر، موجب اصطکاک حکومت خوارزمی و خلافت عباسی شد و از این دوره، سیاست خوارزمشاهیان و عباسیان بر اساس برخوردها و تحرکاتی بر ضد یک دیگر بوده است که نتیجه این اختلاف، از هم پاشیدن دولت خوارزمشاهیان، فروپاشی خلافت عباسیان و سلطه مرگ بار مغولان بر شرق عالم اسلامی بود.

ادامه مطلب: مناسبات سیاسی خوارزمشاهیان و عباسیان
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: خوارزمشاهیان
نمایش از 01 تیر 1393 بازدید: 167
پرینت

خوارزم و شرایط سیاسی و اجتماعی آن در سده‌های پنجم و ششم

 نویسنده: حسین روح اللهی

ناحیه‌ی خوارزم منطقه‌ای وسیع از جنوب دریای آرال تا شرق دریای خزر و هر دو کرانه‌ی رود جیحون را در بر می‌گرفت. بر پایه‌ی نوشته‌های جغرافی‌نویسان اسلامی خوارزم سرزمینی بوده است که در شمال و باختر آن، ترکمانان و در جنوب و خاور آن، خراسان و فرارود قرار داشته است.
گفتار درباره‌ی نام خوارزم گاه با افسانه آمیخته است. براساس یکی از این افسانه‌ها که فردوسی نیز در شاهنامه آن را به نظم کشیده، آنگاه که کیخسرو به کین‌خواهی پدر خود سیاوش، بر افراسیاب شورید، در نبردی بر لب آمودریا، در زمینی هموار با سپاه توران رو در رو شد. شیده سردار تورانیان با سخن گفتن از دلاوری‌های خود کیخسرو را به جنگ تن به تن فراخواند، بدین شرط که پیروز مبارزه، پیروز جنگ باشد. در آن نبرد کیخسرو بر شیده پیروز شد و خوارزم را به چنگ آورد. برخی بر این نظرند که چون خوار در فارسی به معنی آسان و کار بی‌مایه است، مراد از خوارزم، رزم‌آسان بوده است. مَقدسی و به پیروی از وی یاقوت حموی ضمن نقل حکایتی افسانه‌وار بر آنند که گویا پادشاهی بر چهارصد نفر از بزرگان ملک خویش خشم گرفت و آنان را به جایی دور از میهن (کاث) تبعید کرد. تبعیدیان در آن مکان خانه‌هایی برای خود ساختند. پادشاه به دیدن آن‌ها رفت، حال‌شان را پرسید و پاسخ شنید که «ما ماهی داریم و هیزم، ماهی بریان می‌کنیم و می‌خوریم». به گفته‌ی قزوینی چون گوشت در زبان آن‌ها خوار و هیزم، رزم خوانده می‌شد آن سرزمین را خواررزم نامیده‌اند و رفته رفته یکی از «ر»های آن افتاد و به خوارزم شهرت یافت. این روایت مبنای علمی ندارد، اما بسیاری از تاریخ‌نگاران و جغرافی‌نویسان بدان اشاره کرده‌اند. در آرای دیگری که بر پایه‌ی تحقیقات علمی قرار دارند نام خوارزم، برگرفته از دو بخش (خورشید) و زم (زمین) دانسته شده است که به معنای سرزمینی است که خورشید از آن بیرون می‌آید.
همچنین برخی آن را متشکل از خوار (پست) و زم (زمین) به معنای «سرزمین پست» دانسته‌اند. به نظر می‌رسد این نظر از آراء دیگر درست‌تر باشد. زیرا خوارزم در کرانه های انتهای رود جیحون، یعنی پست‌ترین کرانه‌های رود جیحون، قرار داشته است.
مارکُوارت، خاورشناس برجسته، خوارزم را، با توجه به سرمای شدیدش، که در اغلب منابع کهن دوره‌ی اسلامی نیز بدان اشاره شده، و نیز قرائتی دیگر، همان ائیران‌ویجه(1) یا ایرانویج (=میهن آریایی) یاد شده در اوستا دانسته است. نام خوارزم در کتیبه‌ی بیستون داریوش هخامنشی (521 ق. م) یاد شده و هردوت افزون بر آنکه کرانه های جیحون را جزو سرزمین‌های تحت سلطه‌ی هخامنشیان یاد کرده، سپاهیان پارتی و خوارزمی را درشمار ارتش امپراطوری ایران آورده است.

ادامه مطلب: خوارزم و شرایط سیاسی و اجتماعی آن در سده‌های پنجم و ششم
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: خوارزمشاهیان
نمایش از 01 تیر 1393 بازدید: 194
پرینت

درباره حكومت خوارزمشاهيان

 نویسنده : عزت الله نوذری

تاریخ اجتماعی ایران از آغاز تا مشروطیت ( قسمت بیست و دوم )

19 . حكومت خوارزمشاهيان

از جمله دولت هايى كه به واسطه ى خدمت به دولت سلجوقيان ، به وجود آمد و نام و نشانى كسب كرد. دولت خوارزمشاهى است . انوشتكين ، در نتيجه خدماتى كه به نضج دولت سلجوقى انجام داد از طرف ملكشاه ، به حكومت خوارزم منصوب شد. (خوارزم منطقه اى است بين رودخانه جيحون و كرانه ى شمالى درياى خزر) پس از مرگ انوشتكين ، سنجر، فرزند او قطب الدين محمد را در 490 هجرى به حكومت خوارزم برگزيد. اين شخص خود را خوارزمشاه خواند و در تمام دوران حكومت ، خود را مامور و مطيع سلطان سنجر دانست . پس از مرگ وى ، فرزندش اتسز، فرمانرواى خوارزم گرديد. اتسز در فضل و دانش معروف و مشهور بود. او در حكومت سلطان سنجر به پايه هاى فوق العاده اى رسيد (256).
اتسز، موسس واقعى حكومت خوارزمشاهيان است . چه او و جانشينانش از هر فرصتى براى كسب استقلال استفاده كرده اند. اتسز، در سال هاى اول فرمانروايى خود از سنجر متابعت مى كرد؛ ولى بعدا، عليه سنجر قيام كرد. پس از آن كه سنجر به دست تركان غز و قراختائيان در جنگ اسير گرديد، مقدمات مخالفت و رستاخيز حكومت هاى تابع ، عليه سلجوقيان فراهم شد، و به تدريج حكومت هاى مستقلى در آذربايجان ، فارس و خراسان تشكيل شد و موقعيت سلاجقه نزد خلفا به كلى متزلزل گرديد و مقدمات پيشرفت كار خوارزمشاهيان فراهم شد (257). پس از مرگ اتسز، پسرش ايل ارسلان و بعد از او، تكش ، به هواى سلطنت برخواستند. علاء الدين تكش ، كه وفات يافت . فرزند او، علاء الدين محمد، زمام امور را در دست گرفت .

ادامه مطلب: درباره حكومت خوارزمشاهيان
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: خوارزمشاهیان
نمایش از 01 تیر 1393 بازدید: 191
پرینت

حکومت خوارزمشاهیان

 نویسنده:مجتبی قنبری

مقدمه

« خوارزمشاهیان، فرزند انوشتکین غرجه هستند. اولین ایشان یعنی قطب الدین محمد در تاریخ سال 490 بر دست امیر حبشی بن التونتاق حکمران خراسان به سمت خوازمشاهی معین شد و این مقام از تاریخ به بعد در خاندان قطب الدین محمدبن اوشتکین موروثی گردید.* پس سال 490 ابتدای تأسیس سلسلۀ خوارزمشاهی و قطب الدین محمد اولین خوارزمشاه از این خاندان است.»[1]

1- قطب الدین محمدبن انوشتکین(490-552)

« دولت خوارزمشاهیان که به سلطنت سلجوقیان پایان داد، خود در آغاز برآورده و پروردۀ سلجوقیان بود. بنیانگذار این دولت محمد نوشتکین از جانب برکیارق ولایت خوارزم در سال 491 یافت.[2]و سنجر هم بعدها او را در آن سمت تثبیت کرد.* قطب الدبن محمد که خوارزم رااز جانب سلطان سلجوقی داشت در مدت سی سال امارت خویش همچمنان تابع و مطیع سلجوقیان باقی ماند. گویند در تمام این مدت، یک سال خود برای اظهار طاعت به درگاه سلطان می آمد و یک سال پسرش اتسز را - به خراسان- می فرستاد.»[3]
« او در جنگهائی که سنجر در ماوراءالنهر و غزنین و عراق می کرد همواره این پدر و پسر در رکاب سنجر بودند.*
محمد خوارزمشاه که مردی عادل و نیکوسیرت و ادت پرور بود در سال 522 وفات یافت و پسرش اتسز به مقام او منصوب شد.»[4]

2- علاءالدوله ابوالمظفر اتسزبن قطب الدین محمد(552-551)

ادامه مطلب: «حکومت خوارزمشاهیان»
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: خوارزمشاهیان
نمایش از 01 تیر 1393 بازدید: 144
پرینت

اتسز خوارزمشاه

تاریخ درگذشت:

نهم جمادی الاخر سال ۵۵۱ ق

بیوگرافی و زندگینامه

نوشکتین نیای بزرگ خوارزمشاهیان، غلامی بود از اهالی غرجستان که توسط سپهسالار کل سپاه خراسان در زمان سامانیان خریداری شد. این غلام در دوران فرمانروایی سلجوقیان به سبب استعداد سرشار و کفایتی که از خود نشان داد به زودی مدارج ترقی را طی کرد و به مقامات عالی رسید تا این که سرانجام به امارت خوارزم برگزیده شد. نوشتکین صاحب ۹ پسر بود که بزرگترین آنها، قطب الدین محمد نام داشت. پس از نوشتکین، فرزندش محمد از جانب برکیارق به ولایت خوارزم رسید «۴۹۱ ق / ۱۰۹۸ م» و سلطان سنجر نیز بعدها او را در آن سمت ابقاء کرد. بدین ترتیب دولت جدیدی بنیانگذاری شد که بیش از هر چیز برآورده و دست پرورده سلجوقیان بود. قطب الدین محمد به مدت سی سال تحت قیومیت و اطاعت سلجوقیان امارت کرد. پسرش اتسز هم که بعد از او در ۵۲۲ ق / ۱۱۲۸ م به فرمان سنجر امارت خوارزم یافت، از نزدیکان درگاه سلطان سلجوقی بود. هر چند بعدها کدورتی بین وی و سلطان سنجر پدید آمد که به درگیریهای متعددی هم منجر شد، اما تا زمان حیات سلطان سنجر، اتسز نتوانست به توسعه قلمرو خوارزمشاهیان کمک چندانی بکند. چون اتسز پیش از سنجر وفات یافت، پسرش ایل ارسلان «۵۵۱ ق / ۱۱۵۶ م» امیر خوارزم شد. اما در زمان او که سلطان سنجر نیز وفات یافته بود، نزاع داخلی سلجوقیان، امکانی را فراهم آورد تا ایل ارسلان به قسمتی از خراسان «۵۵۸ ق / ۱۱۶۳ م» و ماوراءالنهر «۵۵۳ ق / ۱۱۵۸ م» که هر دو در آن ایام دچار فترت بودند، دست یافد و به این ترتیب نزدیک به پانزده سال به عنوان خوارزمشاه حکومت کند.

ادامه مطلب: اتسز خوارزمشاه
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: خوارزمشاهیان
نمایش از 30 تیر 1392 بازدید: 128
پرینت

خوارزمشاهیان در یک نگاه

« سرزمين خوارزم که در شرق درياچه خَزَر و جنوب رودخانه جيحون قرار دارد پيش از اسلام کمابيش منطقه‌اي مستقل بود و فرمانروايان آن خوارزم شاه ناميده مي شدند. بعد از اسلام سه سلسله درآن جا فرمانروايي کردند. دو سلسله نخست، آل عراق و مأمونيان،* ايراني نژاد و مردمي با فرهنگ بودند که دربارشان کانون دانشمندان و متفکران بزرگ روزگار بود. ابن سينا و ابوريحان بيروني و بسياري ديگر از بزرگان دانش و انديشه و ادب، دوران آرامش خود را درآن جا گذراندند.

در سال 490ه/1096م ، يکي از غلامان ترک به نام انوشتََکين‌ غَرچه ، که درخدمت ملکشاه سلجوقي به رتبه طشت‌داري رسيده بود، *به حکومت خوارزم منصوب شد و خوارزم شاه لقب گرفت. فرزندان او تا سال 628ه/1230م‌ حکومت کردند. در زمان قطب الدين محمّد، ملقّب به علاءالدين، که پادشاهي مقتدر امّا مغرور و ضعيف النفس بود، مغولان به ايران حمله آوردند و با آن‌ که پسر او، سلطان جلال الدين مَنْکِبِرني، با رشادت بسيار در برابر مغولان ايستادگي کرد،* امّا با کشته‌ شدنش سلسله خوارزم شاهيان برافتاد.

 

ادامه مطلب: خوارزمشاهیان در یک نگاه
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: خوارزمشاهیان
نمایش از 30 تیر 1392 بازدید: 194
پرینت

حکومت خوارزمشاهیان

مقدمه

« خوارزمشاهیان، فرزند انوشتکین غرجه هستند. اولین ایشان یعنی قطب الدین محمد در تاریخ سال 490 بر دست امیر حبشی بن التونتاق حکمران خراسان به سمت خوازمشاهی معین شد و این مقام از تاریخ به بعد در خاندان قطب الدین محمدبن اوشتکین موروثی گردید.* پس سال 490 ابتدای تأسیس سلسلۀ خوارزمشاهی و قطب الدین محمد اولین خوارزمشاه از این خاندان است.»[1]

ادامه مطلب: حکومت خوارزمشاهیان
 

بانک اطلاعات دارو - داروشناسی

آشنایی با انواع داروها

عوارض انواع داروها و....

 -----------

ورود

حاضرين در سايت

ما 208 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

برای حمایت از ما امتیاز دهید