نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 05 ارديبهشت 1394 بازدید: 147
پرینت

قراردادهای دوره قاجار

پیمان آخال:

پیمان آخال یا پیمان آخال-تکه، قراردادی است که میان امپراتوری روسیه و ایران قاجار در ۲۱ سپتامبر ۱۸۸۱ ( ۱۲۹۹ه.ق/۱۲۶۰ه.ش) برای تعیین مرزهای دو کشور در مناطق ترکمن نشین شرق دریای خزر بسته شد. این پیمان به اشغال خوارزم به دست روسیه تزاری رسمیت بخشید. پس از شکست ۱۸۶۰ ایران قاجاری و نیز با گسترش حضور بریتانیا در مصر، در سال های ۱۸۷۳ تا ۱۸۸۱، امپراتوری روسیه اشغال کامل خاک ایران در بخش شمالی فلات ایران را در پیش گرفت. نیروهای فرماندهان میخائیل اسکوبلف ، ایوان لازارف و کنستانتین کافمن، به چنین کام یابی دست یافتند. ناصرالدین شاه قاجار بی خیال از موضوع، تنها وزیر خارجه اش میرزا سعید خان معتمن الملک را به دیدار ایوان زینوویف فرستاد تا پیمانی را در تهران امضاء کنند. با سرنهادن به این پیمان، ایران از ادعا درباره خاک خود در سرتاسر آسیای میانه : ترکستان و فرارود[نیازمند منبع] چشم پوشی کرد و رود اترک را به عنوان مرز نوین، از قاجار به ارث برد. زان پس مرو ، سرخس ، عشق آباد و دورادور آن ها زیر فرمان الکساندر کومارف در آمد .

معاهده پاریس:

ادامه مطلب: قراردادهای دوره قاجار
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 04 ارديبهشت 1394 بازدید: 205
پرینت

تحليلي بر قرارداد گمركي ايران و روسيه در دوره قاجار

نويسنده: مهدي احمدي اختيار

 چكيده

قرارداد گمركي ايران و روسيه در سال 1319 ق/ 1901 م به دنبال اخذ وام هاي پياپي از روسيه تزاري توسط مظفرالدين شاه منعقد شد؛ بدين صورت كه روس ها يكي از شرايط پرداخت قرضه دوم خود به ايران را عقد قرارداد گمركي جديدي بين دو كشور عنوان كردند. اين قرارداد كه در راستاي سياست سلطه جويانه استعمار اقتصادي روسيه تنظيم شد، سرنوشت اقتصادي ايران را به طور چشم گيري به آن دولت سپرد. به نظر مي رسد هدف اصلي روس ها از اين امتياز نيز به مانند ساير امتيازات اقتصادي كه در دوره قاجار از ايران كسب نمودند مقاصد سياسي بود، زيرا با از بين بردن استقلال اقتصادي ايران توانستند هر چه بيشتر وابسته به خود سازند، در اين مقاله، اين موضوع بررسي شده است.
كليد واژه ها: قرارداد گمركي، ايران، روسيه تزاري، قاجار و استعمار.


مقدمه

روسيه تزاري در اوايل قرن نوزدهم در پي غلبه نظامي بر ايران با تحميل معاهده ي گلستان و سپس تركمانچاي براي اولين بار استقلال گمركي ايران را از بين برد و ايران را مجبور كرد تا شرايط پيشنهادي آنها را در امور گمركات و ساير امور تجاري بين دو كشور بپذيرد. در اوايل قرن بيستم نيز با افزايش نفوذ اقتصادي روس ها در ايران، اين كشور به فكر انعقاد قرارداد گمركي جديدي با ايران افتاد با اين تفاوت كه اگر چه روس ها در معاهدات قبلي تعهدات متقابلي را در امور گمركي و تجاري پذيرفته بودند، اما قرارداد جديدي را طوري تنظيم كردند تا هر چه بيشتر سلطه ي اقتصادي خود را بر ايران افزايش داده و ايران را از اين نظر كاملا وابسته و مطيع خود سازند و بدين وسيله اهداف سياسي خود را راحت تر پيگيري كنند.

ادامه مطلب: تحليلي بر قرارداد گمركي ايران و روسيه در دوره قاجار
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 07 فروردين 1394 بازدید: 204
پرینت

بررسي ورود اسلام به ايران

نويسنده:حبيب زماني محجوب*

 چکيده

پژوهش درباره چگونگي و چرايي ورود مسلمانان به ايران و گسترش نسبتا سريع دين اسلام در اين سرزمين در قرون اوليه هجري، از جمله مباحثي است که هنوز مورد توجه پژوهشگران مي باشد. آگاهي از اوضاع سياسي و مذهبي ايران در آستانه ورود مسلمانان، روحيات و اعتقادات لشکر اسلام در برابر لشکر ايران و مهم تر از آن، جذابيت ها و مزيت هاي دين اسلام نسبت به دين تحريف شده زردتشتي، ما را در فهم علل و عوامل ترک آيين قديم "زردتشتي" و گرويدن به اسلام از سوي ايرانيان رهنمون مي سازد. اين مقاله با رويکرد نظري و تحليلي و با هدف بررسي چگونگي چرايي ورود اسلام به ايران تدوين يافته است.
کليد واژه ها: اسلام، ايران، زردتشتي، ساسانيان.
مقدمه

دين اسلام در عهده پيامبر(ص) در سراسر جزيره العرب اشاعه يافت. با فراگير شدن آيين اسلام در اين منطقه و پذيرفتن آن از سوي عرب ها، مسلمانان درصدد نشر اصول اعتقادي خود در ميان جهانيان و گسترش قلمرو اسلام برآمدند. البته اين عمل از زمان خود رسول الله(ص) با اعزام گروههاي تبليغاتي به سراسر دنيا آغاز شده بود.(1)
ايران و شام، که از نزديک ترين کشورها به جزيره العرب بودند، بيش از ساير نقاط در کانون توجه مسلمانان قرار گرفتند. مسلمانان توانستند در کمتر از بيست سال، بخش وسيعي از ايران زمين را زير سيطره اسلام در بياورند. آنچه در اين ميان اهميت دارد، خوش آمدگويي و استقبال ايرانيان از دين اسلام است. وقتي اسلام وارد ايران شد، بسياري از ايرانيان مسلمان شدند و تا آنجا به اين شريعت مقدس وفادار ماندند که امروزه اسلام مذهب رسمي کشور ايران است.

ادامه مطلب: بررسي ورود اسلام به ايران
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 181
پرینت

اولین لژفراماسونری درایران

  سازمان فراماسونری ایران درنخستین دوره حیات خودچهره ای کاملاً فرانسوی داشت. اگرچه دردوره های بعد لژهایی با وابستگی انگلیسی، آمریکایی وآلمانی درایران تشکیل شد، شکی نیست که نخستین بیگانگان بنیانگذارفراماسونری درایران فرانسویان هستند.
شکل گیری و تثبیت لژ بیداری ایران به عنوان اولین لژفراماسونری کشورمان، معلول شرایطی است که شناخت آنها بر ما لازم است. تحقق این شرایط موجب شد که پس ازیک دوره بی ثباتی ونبود پایگاه مستحکم برای پاگیری محافل فراماسونری، لژبیداری ایران شکل بگیردوآن قدرعمرکند که جریان فراماسونری ایران را به لژهای دیگرپس ازخود پیوند داده، ویک جریان مستمراز طریقت های ماسونی را درتاریخ معاصرکشورمان تصویرکند.
دریک نگاه کلی می توان دلایل زیر را برای شکل گیری ودرمرحله بعد ثبات نخستین لژ رسمی فراماسونری درایران برشمرد.
1- وجود حکومت استبدادی و رواج اختناق درکشورکه مانع بروزحرکت های سیاسی به شکل معقول ومنطقی می شد.
2- رواج افکارترقی جویانه وآزادی خواهانه درمیان روشنفکرانی که با تمدن غرب آشنایی یافته بودند.
3- رواج فعالیت های سیاسی مخفی درقالب انجمن ها وکمیته های پنهانی، به واسطه نبود امنیت برای فعالیت های سیاسی واصلاح طلبانه.
4- بی توجهی روشنفکران ایرانی به رویه استعماری تمدن غرب وتلاش ایشان برای نزدیکی هرچه بیشتربه این تمدن ، تا حد تحلیل رفتن درآن.

ادامه مطلب: اولین لژفراماسونری درایران
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 154
پرینت

اولین زن ایرانی که کشف حجاب کرد

 کشف حجاب از زنان مسلمان و انهدام وجدان مشترک اسلامی ، واقعیت تردید ناپذیر تاریخی است که از دیرباز مورد توجه جدی استعمار جهانی بوده است. از سال های دور کوشش های فراوانی شده است تا زمینه های روانی، فرهنگی و اجتماعی گریز از ارزش های اسلامی ایجاد شود. پیدایش مسلک بابیگری در ایران نیز همین مقصود را تعقیب می کند. این نوشتار شخصیت زرین تاج قزوینی یکی از زنان بهایی را که زمینه ساز و مجری توطئه کشف حجاب در ایران بود را مورد بررسی قرار می دهد.
تا زمان کشف حجاب و شروع تغییرات پر دامنه مدرنیسم رضاشاهی ، نمونه ای یافت نمی شود که زنان ایرانی و حتی بانوان درباری ، سر برهنه و بی حجاب در ملأ عام ظاهر شوند مگر یک زن !
در دوره ناصرالدین شاه، اولین زنی که به صورت عمومی و علنی کشف حجاب کردزنی است با نام زرّین تاج که توسط سران بابیت ملقب به طاهره و قره العین و تنها زنی است که از “حروف حی”‌ محسوب می‌شود.( لقبی که به بر اساس حروف ابجد به 18 نفر از اولین کسانی که علی محمد باب ایمان آوردند، اطلاق می‌شود.(
قره العین زنی بود که او را تا قبل از گرایش به سید علی محمد باب، به عالمه و فاضله و شاعره بودن می ستودند. اودر خانواده ای روحانی به دنیا آمدو دختر ملا محمّد صالح مجتهد قزوینى است، در شهر قزوین در سنه 1320 ه-. ق متولد شد.

زرّین تاج زنى در نهایت زیبایى، ولی در عین حال شهرت طلب و هوسباز بود.

ادامه مطلب: اولین زن ایرانی که کشف حجاب کرد
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 120
پرینت

اولتیماتوم 1911 روسیه به ایران تاوان سنگین اشتباهات!

 پژوهشگر: علی ابوالحسنی (مُنْذِر)

  در طول دوران مشروطه دوم، روسها با عجله و گستاخی تمام، در پی تسخیر و بلع ایران بودند و انگلیسیها نیز (طبق مفاد قرارداد 1907، که مرزهای هند را از تجاوز روسها پاس می‏داشت) با «سکوت» بلکه «همدلی» خویش، دست ارتش تزاری را در تجاوز به شمال ایران (از آذربایجان گرفته تا خراسان) باز گذارده بودند. مع الاسف، بستگی آشکار برخی از ارکان رژیم مشروطه همچون حسینقلی خان نواب (وزیر خارجه وقت) به انگلیس، سیاستِ ظریف و حساب شده رجال مستقلا ّیران مبنی بر رعایت موازنه بین همسایگان طمّاع و سلطه‏جوی ایران را کاملاً به هم زده بود، که از آن جمله می‏توان از موارد زیر یاد کرد: نصب حسینقلی خان نواب به سِمَتِ مشاورِ مستر شوستر (مستشار آمریکایی و رئیس خزانه داری کلّ ایران)، به کارگیری سرگرد استوکس (عضو ارتش انگلیسی هند و وابسته نظامی سفارت بریتانیا در تهران) به معاونت مالیه و ریاست ژاندارمری خزانه، و استفاده از چند انگلیسی دیگر نظیر لکوفر و حیکاک در سایر بخشهای خزانه داری کل (و از جمله در تبریز: منطقه به اصطلاح نفوذ روسیه).1
موارد فوق، همراه با برخی دیگر از خامیها، خشم روسها را شدیداً برانگیخته و به آنها که برای اشغال کشورمان لحظه‏شماری می‏کردند بهانه داد که دولت و مجلس ایران را به شدت زیر فشار گذارند و ضمن قطع رابطه سیاسی با ایران، با تعیین یک ضرب الاجلِ و اولتیماتوم کوتاه برای انجام چند شرطِ تحکم آمیز، کشورمان را به اشغال نظامی پایتخت تهدید کنند و متعاقب آن صدها سرباز را وارد خاک ایران سازند. 2 تفصیل ماجرا، در تواریخ مشروطه، تحت عنوان «اولتیماتوم 1911 روسها»، آمده است.

ادامه مطلب: اولتیماتوم 1911 روسیه به ایران تاوان سنگین اشتباهات!
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 154
پرینت

اوضاع اقتصادی منطقه قاینات و سیستان (1860- 1910م)

 پژوهشگر: مظفر شاهدی

به طورکلی، اقتصاد ایران تا دوره ناصری تا حدود زیادی از استقلال و خودکفایی برخوردار بود، امّا از دوره ناصری به بعد که هم‌زمان با حکمرانی امیرعلم‌خان سوّم حشمت‌الملک در شرق ایران است اقتصاد سنّتی ایران در حال تغییر و تحول قرار گرفت و اثرات این تحوّل در اغلب مناطق و به خصوص شرق کشور خیلی زود محسوس شد. در این زمان کشورهای خارجی به خصوص روسیه و انگلستان که به طور فزاینده‌ای در پی نفوذ اقتصادی و تجاری در داخل کشور بودند، هر یک در حوزه نفوذ خود تلاش‌های جدّی و فراگیری را جهت تسهیل فعالیت‌های تجاری و اقتصادی در ایران آغاز کردند. گسترش راه‌ها، ایجاد خطوط مواصلاتی و شبکه تلگراف و ایجاد نمایندگی‌های تجاری و به خصوص تأسیس بانک‌های معروف شاهنشاهی و استقراضی به معنای اهمیّت یافتن مسائل اقتصادی و تجاری در این دوره بوده است. در این دوره کشت محصولات کشاورزی بومی از شکل طبیعی خود خارج شد و به سوی کشت محصولات کشاورزی تجاری و نقدینه‌آور سوق داده شد. به ویژه این که ورود کالاهای صنعتی خارجی متضمن پرداخت‌های بسیار مضاعفی بود که در شرایط فقدان محصولات صنعتی قابل عرضه داخلی، روی آوردن به سوی کشت محصولات تجاری و مورد تقاضای بازارهای جهانی نتیجه طبیعی آن بود. تحوّل در کشت محصولات کشاورزی و اهمیّت یافتن فعالیت‌های تجاری به ویژه در ایالاتی که بیشتر در معرض نفوذ قدرت‌های خارجی بودند بیشتر محسوس بود. ایالات سیستان و قاینات به عنوان یکی از راه‌های اصلی ورود انگلستان در فعالیت‌های تجاری اقتصادی در این دوره نقشی به سزا یافت و به دلیل نزدیکی مرزهای این ایالات به قلمرو انگلستان در شرق و جنوب به عنوان یکی از شاه‌ راه‌های مهّم مبادلات تجاری انگلستان در ایران قرار گرفت، به خصوص این که سراسر شمال خراسان تحت نفوذ اقتصاد تجاری روسیه قرار گرفته بود. انگلستان نیز در تلاش بود اوّلاً از ورود و نفوذ کالاهای روسی و به طور کلّی تجارت روسیه در مناطق جنوبی جلوگیری به عمل آورد و از سوی دیگر با گسترش دادن فعالیت‌های تجاری خود به بازارهای مرکزی ایران نفوذ کند.

ادامه مطلب: اوضاع اقتصادی منطقه قاینات و سیستان (1860- 1910م)
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 140
پرینت

اوضاع اجتماعی دوره قاجار

 پژوهشگر: سعیده سلطانی مقدم 

جامعه ایران در دوره قاجاریه علیرغم تمدن و فرهنگ کهنسال دیرین تقریباً یک جامعه قرون وسطایی با تعصبات ملی و مذهبی شدید بر روح و فکر اکثریت قریب به اتفاق این جامعه بود، مردم سخت پای بند آداب و سنت و رسوم ملی و شعائر مذهبی خود بوده و از هر گونه نفوذ و تاثیر شیوه جدید زندگی و تمدن غرب برکنار مانده بودند.
عدم تماس با اروپائیان، تنها به دلیل تقویت مذهب و تظاهر شدید به دینداری و تعصب، آنها را از معاشرت با همسایگان مسلمان خود مثل عثمانی نیز دور نگه داشته و آنها را فقط به خاطر پیروی از طریقه سنت، دشمن خویش میپنداشتند.
اجتماع دوره قاجاریه را می توان به دو طبقه تقسیم کرد:
1- طبقه حاکمه
2- طبقه محکوم[1]
طبقه حاکمه
1- دولت: که تمام سازمانها و تشکیلات در شخص شاه خلاصه میشد.
2- روحانیون: که از دیر باز بر قلب و روح مردم حکومت داشتند و برای حفظ و اعتبار و نفوذ خود می¬کوشید. گفتنی است همیشه بین این دو گروه حاکم (دولت و روحانیون) یک مبارزه پنهانی و مداوم ولی آرام و بدون تظاهر وجود داشت و عموماً پیروزی نیز با روحانیون بود.
عدم تماس با اروپائیان، تنها به دلیل تقویت مذهب و تظاهر شدید به دینداری و تعصب، آنها را از معاشرت با همسایگان مسلمان خود مثل عثمانی نیز دور نگه داشته و آنها را فقط به خاطر پیروی از طریقه سنت، دشمن خویش میپنداشتند

ادامه مطلب: اوضاع اجتماعی دوره قاجار
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 133
پرینت

انگلیس و جدایی بلوچستان

 پژوهشگر: هاشم ملکشاهی 

تحولاتی که در قاره اروپا روی داد، موجب کشیده شدن میدان رقابت کشورهای اروپایی به دیگر قاره‌ها به خصوص آسیا شد. یکی از سرزمینهایی که اهمیت زیادی برای دولتهای اروپایی داشت، هندوستان بود. در جریان رقابت اروپاییها برای تسلط بر هندوستان، سرزمینهای مجاور آن به عنوان معابر دسترسی بر آن سرزمین، اهمیت خاصی یافت . یکی از این نواحی بلوچستان بود. انگلیسیها که توانسته بودند، دست دیگر رقیبان خود را از هندوستان کوتاه نمایند، تصمیم گرفتند برای امنیت بخشیدن به سرحدات آن، منطقه حایلی در مرزهای شمال غربی تشکیل دهند و از این زمان سیاست انگلیس، در شرق ایران و بلوچستان آغاز شد.
با تأسیس حکومت قاجار، پادشاهان این سلسله در تلاش بودند تسلط خود را بر مرزهای شرقی کشور گسترش دهند. توجه دولت انگلیس به بلوچستان به عنوان کمربند دفاعی جنوب غربی هند و از طرف دیگر نگاه متمرکز شاهان قاجار به بلوچستان موجب تقابل سیاست آنان شد. در این زمان دیپلماسی قوی انگلستان در برابر دیپلماسی ضعیف قاجار قرار گرفت. انگلیسیها برای رسیدن به اهداف خود دست به هر اقدامی زدند و نقشه های گوناگونی را به اجرا در آوردند، تا اینکه در نهایت بلوچستان را به عنوان سپر دفاعی هندوستان از ایران جدا کردند.

ادامه مطلب: انگلیس و جدایی بلوچستان
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 154
پرینت

انگلستان، نفت و بختیاریها

 پژوهشگر: علیرضا ابطحی

سال‏های اولیه سده بیستم، سال‏های تحول در روابط دول اروپایی و تشکیل قطب‏بندی‏های جدید سیاسی بود. از آغازین سال‏های شروع سده بیستم، دولت ایران امتیاز نفت را به تبعه‏ای انگلیسی به نام ویلیام ناکس دارسی واگذار کرد که منشأ تحولات و کشمکش‏های بسیار مؤثری بر تحولات داخلی، منطقه‏ای و بین‏المللی شد. شاید هیچ امتیاز دیگری را نتوان یافت که به اندازه امتیاز نفت دارسی در تحولات تاریخ ایران در قرن بیستم تأثیرگذار بوده باشد. علت این امر آن است که اقتصاد، صنعت و سیاست بین‏الملل رابطه مستقیمی با نفت داشته و دارد و تحولات مربوط به یکی در دیگری نیز اثر می‏گذارد.
اگر به نقش و تأثیر نفت، رقابت روسیه و انگلیس و آنگاه آلمان را در ایران بیفزاییم، اهمیت مطلب آشکارتر خواهد شد. نفت و مسائل مربوط به آن هم جزئی از دایره رقابت دولت‏های اروپایی و بعدها آمریکا شد؛ رقابتی که در رقم زدن سرنوشت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران تأثیر بسیاری داشته و دارد.
دولت انگلیس که در دوران حیات سلسله قاجار، روابط پرفراز و نشیب و رو به گسترشی را در ایران طی می‏کرد، ایران را بیشتر به عنوان سرزمینی حائل بین روسیه تزاری و مرزهای مستعمره طلایی‏اش ــ هند ــ می‏نگریست. به همین دلیل چندان تلاشی برای سرمایه‏گذاری در ایران و دفاع از آن سرمایه‏گذاری و منافع احتمالی نمی‏کرد زیرا می‏خواست از تشدید رقابت و تحمل هزینه‏های آن با روسیه با توجه به همجواری ایران و روسیه و فاصله بسیار طولانی ایران و انگلیس، جلوگیری کند. مضافاً آنکه سیاست انگلستان در ایران بر این محور قرار گرفته بود که از رشد و توسعه ایران جلوگیری نماید. تضعیف حکومت مرکزی، تجزیه مناطق استراتژیک و نهایتاً تقسیم ایران اقداماتی بود که از سوی انگلستان در ایران دنبال می‏شد. یکی از راههای تضعیف ایران ایجاد پایگاههایی بومی در مناطق حساسی نظیر بختیاری و خوزستان بود که مورد توجه بیگانگان قرار داشت.

ادامه مطلب: انگلستان، نفت و بختیاریها
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 104
پرینت

انعکاس ترقی سرزمین‌های اسلامی در سفرنامه‌های مکه‌ عصر قاجار

 نویسنده: بهزاد جامه‌بزرگ

بخشی از سفرنامه‌های ایرانیان دوران قاجار به خارج از کشور شامل سفرهای زیارتی از جمله سفر حج می‌شد. مسیری که غالباً برای سفر به مدینه و مکه و از جانب مسافران ایرانی برای رسیدن به این منطقه برگزیده می‌شد، شامل عبور از مناطقی نظیر گرجستان، اسلامبول، اسکندریه و برخی دیگر از شهرهایی بود که به واسطه‌ی نزدیکی به اروپا، در برخی شئون و ظواهر، تحت تأثیر ممالک اروپایی دستخوش تغییراتی شده بودند. تغییراتی که ولو ناچیز و سطحی در این مناطق رخ داده بود، شرایط این مناطق را حداقل در ظاهر با اوضاع ایران متفاوت می‌کرد.
از این رو، مشاهده‌ی این شرایط، برخی از مسافران ایرانی را، که از این مناطق عبور می‌کردند، وادار به بروز واکنش می‌کرد که از این دست می‌توان به فرهاد میرزا معتمدالدوله، محمد معصوم علی‌شاه (نایب‌الصدر شیرازی) و میرزا حسین فراهانی اشاره کرد که هر یک در سفر حج، با عبور از گرجستان و شهرهای عثمانی، نظیر اسلامبول و اسکندریه، نسبت به وقوع برخی تغییرات تحت تأثیر ممالک اروپایی و بعضاً با مقایسه‌ی این شرایط با اوضاع ایران، واکنش‌هایی نشان داده‌اند.

ادامه مطلب: انعکاس ترقی سرزمین‌های اسلامی در سفرنامه‌های مکه‌ عصر قاجار
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 158
پرینت

امتیاز واگذاری کشتی رانی کارون به انگلستان و زمینه های آن

 نویسنده: حبیب الله سعیدی نیا

مقدمه

از قرن نوزدهم به بعد اروپاییان به تجارت در خلیج فارس توجه نشان دادند و کارون، تنها رودخانه قابل کشتی رانی ایران و خلیج فارس به دلیل موقعیت خاص ژئوپولتیکی و تجاری اش از نیمه اول قرن نوزدهم توجه سیاحان و نمایندگان سیاسی انگلیس را به خود جلب کرد. دولت انگلیس نیز برای محافظت از منافع خود در هندوستان و رقابت با روسیه و انتقال کالا به نواحی مرکزی ایران درصدد کسب مجوز کشتی رانی بر روی کارون برآمد و سرانجام اگر چه ناصر الدین شاه فرمان آزادی کشتی رانی کارون را به سال 1306 ق/ 1888 م صادر کرد و این رودخانه به روی تمام کشتیهای تجاری خارجی گشوده شد؛ اما دولت انگلستان به دلیل برخورداری از ابزارهای قدرتمند سیاسی، اقتصادی لازم توانست تجارت بر روی کارون را در انحصار خود بگیرد. از جمله مزیتهای سیاسی، اقتصادی رودخانه کارون در آن دوره برای دولت انگلستان عبارت بود از:
- مسیر تجارتی کارون نسبت به راههای خشکی مانند مسیر بوشهر- شیراز- اصفهان کوتاه تر و امن تر و هزینه حمل و نقل رودخانه ای از مسیر خشکی به مراتب پایین تر بود. از این رو انگلستان به راحتی کالاهای خود را تا شوشتر حمل و از طریق جاده لینچ به شهرهای اصفهان و تهران ارسال می کرد.

ادامه مطلب: امتیاز واگذاری کشتی رانی کارون به انگلستان و زمینه های آن
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 143
پرینت

امتیاز تنباکو 55 روز دوام آورد

 واکاوی جریان لغو امتیاز تنباکو به فتوای میرزای شیرازی

بدین ترتیب درنتیجه‌ى لغو امتیاز تنباکو، حکم تحریم تنباکو نیز پس از 55 روز از سوى علماء لغو شد. البته در این بین کارگزاران خارجى که تلاش‌هاى خود را بى ثمر مى دیدند، به ادعاى خسارت پرداختند و....
اندیشه‌ى انحصار تجارت توتون و تنباکو را نخستین بار محمد‌حسن خان اعتماد‌السلطنه وزیر انطباعات ناصرالدین‌شاه مطرح کرد. وى در جمادى الاخر 1303 پیشنهادى در نه فصل و با عنوان «قانون اداره‌ى انحصاریه تنباکو و توتون و متفرعات آن» به ناصرالدین‌شاه عرضه نمود که البته با بى توجهى شاه مواجه گردید. یک سال بعد اعتماد‌السلطنه در نامه‌ى دیگرى که در سى فصل تهیه شده بود، مسئله‌ى دریافت مالیات از عایدات دخانیات را براى ازدیاد عواید کشور تنظیم کرد. على رغم آنکه ناصرالدین شاه قانون فوق را مورد تصویب قرار داد، به سبب مخالفت علما و بى میلى امین‌السلطان ـ صدر‌اعظم که به دستور شاه عهده‌دار اجراى آن بود ـ هرگز تحقق نیافت. سه سال پس از وقایع فوق و در پى سفر سوم ناصرالدین شاه به اروپا در سال 1269 ه‍. ش که به تشویق وزیر مختار انگلیس در ایران، سرهنرى درومند ولف انجام گرفته بود، دولت انگلیس فرصت مناسب را براى کسب امتیاز انحصار توتون و تنباکو به دست آورد و زمینه‌سازى آن را به ماژور جرالد تالبوت از نزدیکان و مشاوران لرد سالیسبورى (نخست‌وزیر و وزیر خارجه‌ى انگلیس) محول کرد. تالبوت نخستین مذاکره درباره‌ى انحصار تجارت توتون و تنباکو را در شهر برایتون با اعتماد‌السلطنه آغاز کرد و پس از کسب اطلاعات کافى در این زمینه، امین‌السلطان را با دادن وعده‌هاى فراوان متقاعد کرد که او نیز موافقت شاه را در ازاى دریافت سالانه 25 هزار لیره جلب نماید.

ادامه مطلب: امتیاز تنباکو 55 روز دوام آورد
 
نوشته شده توسط سيداحمدخزايي دسته: قاجاريه
نمایش از 02 تیر 1393 بازدید: 110
پرینت

اقدامات دولت ایران برای مبارزه با قحطی سالهای1320 تا1324ش

 نویسنده: الهام لطفی

چکیده

در سال‌های1320 تا 1324ش، برابر با 1941 تا 1945م که همزمان با وقوع جنگ جهانی دوم بود،‌ قحطی وسیعی کشور ایران را فرا گرفت؛ به گونه‌ای که مردم حتی قادر به تهیه قوت لایموت خود نیز نبودند و بسیاری از آنان در اثر گرسنگی جان خود را از دست ‌می‌دادند. سوال اصلی پژوهش پیش‌رو این است که دولت ایران برای مبارزه با این قحطی چه اقداماتی انجام داد؟ به نظر می‌رسد که اقدامات دولت ایران، برای مبارزه با این قحطی و کاهش اثر آن موثر نبود. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی و تحلیلی و با استناد به منابع و روزنامه‌هاست.

کلید واژه:

قحطی، جنگ جهانی دوم، نان سیلو،‌ میلسپو،‌ جیره‌بندی.

مقدمه

ادامه مطلب: اقدامات دولت ایران برای مبارزه با قحطی سالهای1320 تا1324ش
 

صفحه1 از3

<< شروع < قبلی 1 2 3 بعدی > پایان >>

بانک اطلاعات دارو - داروشناسی

آشنایی با انواع داروها

عوارض انواع داروها و....

 -----------

ورود

حاضرين در سايت

ما 169 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

برای حمایت از ما امتیاز دهید